Lütfen bekleyin..

Abdullah Basmacı

Köyümden Birkaç Bayram Ritüeli

22 Mayıs 2020, 11:43 - Okunma: 709

           Bugün bayram. Ve ben sizlere hayat hikayemden flashbackler sunacağım. Özlemini duyduğum birkaç bayram ritüeli bunlar…

          Gözleri uykulu biz çocuklar camiden yükselen salâ sesleriyle yataklarımızdan fırlardık. Yaşımız küçük olduğu için bayramlaşmamız da farklı idi. Önce biz ev ev şeker toplamak için dolaşırdık sonra büyükler bayram namazı için camiye giderdi. Camide neler olur çok merak ederdik. Çünkü onların bayramlaşmada aldıkları şekerler bizimkilerden çok farklı idi. Bize ucuzundan cam şeker verilirken onlara çikolatalı, sakızlı, lokumlu vb. şekerler ikram edilirdi. Bu farklılığın sebebinin caminin içine girmek olduğunu sanırdık. Ta ki biz de büyüyüp camiye girene kadar. O zaman anladık ki camiye gitmenin ödülü şeker değil, namazdan sonra yapılan bayramlaşma halkasıydı. Bu halka, salavat sesleri eşliğinde başta imam ve en yaşlılar olmak üzere herkesin bir araya gelmesiyle oluşan bayramlaşma ritüeliydi. Bu ritüel bizim köyde; küslerin barışmasını, camiye ilk defa gelen birini kutlamayı, uzaklardan gelmiş ve acil işi olduğu için dönmek zorunda olanların büyüklerini bir arada görme imkânını, içine doğduğumuz sosyolojik halkanın bir salavat tespihi gibi birleşerek camiyi aşıp geçmişlerine (mezarlıklara) doğru uzanmasını temsil ederdi.

         Bayram namazından sonra tüm cemaatle öncelikli olarak mezarlıkların ziyaret edilmesi ve ölülerle bayramlaşılması bizim köyde hâlen sürdürülen bir gelenektir. Bu uygulama, aramızda olmayanların hatırlanması, henüz burada olanlar için bir gerçekliğin tekrarı, geçmişte olup bugün olmayanlarla hayat hikayemizde kesişen anlara dönüş yapma, ölüm ve bayramın bir aradalığını ve hayatın geçiciliğini hatırlama anlamına gelirdi. Bu anlamı tazeleyen büyükler, bir ders almışçasına ve o dersin gerekliliğini yerine getirircesine gruplara ayrılarak köy hanelerini ziyaret ederlerdi.

         Köyümüz yaklaşık 120 hanelidir. Evlerin bazıları bir birine yapışık ve içi içe iken bazıları çok dağınık biçimde inşa edilmiş. Son zamanlarda köyümüzde evlerin birbirine küsercesine ayrı ayrı yerlere yapıldığını söyleyebilirim. Bu, özlemini çektiğim, küçüklüğüme ait olan köyden uzak bir yerleşim tarzı. Her ne kadar bu tarz bana soğuk gelse de hala çocukluğuma ait çok şey var orada. Hâlen köy halkının tüm erkekleri beraber bayramlaşır, bu sırada evlerinde bulunan kadınlar da ziyaret edilir, grup grup yürürken köy içinde kısa yollar keşfedilir. Her evin kendine has sıcaklığı vardır. Dolaşanlar istediği kokuda dinlenir, hazırlanan bayram sofrasından tadıp öyle devam eder.

        Dedim ya! biz çocuklar gün doğmadan üstümüzde en yeni elbiselerimiz, elimizde şekerlerimizi koyacağımız poşetler ile köyü dolaşırdık. Büyüklerin camiden çıkmasıyla biterdi bizim bayramımız. Tabi bazılarımız topladığı şekerlerle yetinmeyip camiden çıkan cemaatin arasına kaynar, çikolatalı şekerleri alma hayali kurardı. Ama ne yazık ki her hanede şekerler evin erkeği tarafından tepsiyle ikram edildiğinden, boyumuz tepsiye yetişmezdi.  Çocukların bayramının bitmesiyle yetişkinlerin bayramı başlar, biz evlerde hazırlanıp sunulan bayram sofralarında bulunamazdık. O sofralar bizden daha kaliteli şekerler alan büyükler içindi. Biz küçükler ancak kendi evimizde hazırlanan sofralara eşlik edebiliyorduk.
Bugün hâlâ kurulmuş bayram sofralarını köy evlerinin açık kapılarından görebilirsiniz. Bu ritüeller, hangi evin nasıl bir maddi duruma sahip olduğunu, evlerin içindeki mahremiyetin şeklini, sofra seriliş farklılıklarını gösterirdi. Bütün bunlar aynı zamanda ev içindeki huzuru da ele verirdi. Eğer sofra kurulumu yuvarlak ise ayrı, dikdörtgen ise ayrı anlamları sembolize ederdi.   

      Evet bugün bayram. Ve biz bayram boyunca bilmem kaçıncı kattaki apartman dairelerinde kalacağız. İyi ki zihnimizin geçmiş ve gelecekte gezinme yeteneği var ve iyi ki bizler bu bayram hafızamızdakilerle avunabiliyoruz.
Bu vesileyle başta Akuba Köyü ahalisi olmak üzere tüm İslam aleminin Ramazan bayramını kutluyorum.

 

  • Bu haberi paylaşın:
UYARI: Konuyla ilgisi bulunmayan, hakaret içeren cümleler veya imalar, inançlara saldırı, şiddete teşvik ve tamamı büyük harfle yazılan yorumlar onaylanmamaktadır.
Yazarın Diğer Yazıları
66 gün önce
311 gün önce
446 gün önce
530 gün önce
537 gün önce
570 gün önce
720 gün önce
745 gün önce
817 gün önce
860 gün önce
871 gün önce
875 gün önce
968 gün önce
981 gün önce
1001 gün önce
1053 gün önce
1073 gün önce
1088 gün önce
1099 gün önce
1115 gün önce
1135 gün önce
1149 gün önce
1171 gün önce
1178 gün önce
1198 gün önce
1204 gün önce
1234 gün önce
1268 gün önce
1276 gün önce
1283 gün önce
1288 gün önce
1294 gün önce
1314 gün önce




bmV0aGFiZXJ5YXppbGltaS5jb20=