Lütfen bekleyin..

Hülya Özel - Diyetisyen

TÜKETİLEN TÜKETİCİLER!!!

13 Mart 2018, 10:55 - Okunma: 360

15 Mart Dünya Tüketici Hakları Günü olunca bu haftaki yazımız da konuya uygun olsun. Günümüzde çoğu şey gibi bu da göstermelik, sadece lafta kalabiliyor. Haklarımız neler, ne kadarını kullanabiliyoruz? Ne kadar bilinçli bir tüketiciyiz? Var olan bir çarkın içinde biz de dönüyoruz ve çoğunlukla da tüketilen biz oluyoruz. Tüketilen tüketiciler…  Tüketirken aslında sağlığı, parası ve enerjisi tüketilen tüketicileriz.

Günümüzde gıda sektörü aldı başını gidiyor. Gerek gelişen teknolojiyle de birleşince devleşen sektör, çeşitlilik ve ulaşma imkanı olarak olumlu etki gösterirken, sağlıksız-güvenli olmayan alternatiflerin de çoğalmasına neden oldu.  Üreticiden kaynaklanmayan ama tüketiciye fazlasıyla yansıyan maliyetli gıdalar da cabası. Doymakla beslenmek aynı şey değil, beslenmek için ayrı bir çaba gerekir. Sağlıklı beslenmenin en önemli kuralı ise sağlıklı ve güvenli besinlerin tüketilmesidir. İkaza ve cezaya rağmen bizleri doymak bilmeyen bir iştahla yediklerimiz ve içtiklerimizle zehirleyenler, gıdalara çeşitli hileler katanlar… Aldığınız bir kasa sebze-meyvenin içinden çıkan çürükler en basit ve masum hileler örneğin. Yediklerinizdeki ilaç, hormon, çeşitli renk ve aroma için katılanlara değinmiyorum bile.  Fiyatları ucuz olunca alan razı, satan razı misali merdiven altlarında durmadan mal üreterek piyasaya arz edenler... Asgari ücretle aile geçindirenlerin kalitesiz gıdalarla yaşam mücadelesi vermesi... Acı olan, bildiğimiz ama çoğu zaman göremediğimiz gerçeklerden bazıları. Ve bu yeni bir durum değil, ticaretin başladığı günden bugüne olagelen bir durum. Kolay ve haksız yoldan para kazanmak isteyen ve insanların sağlığını umursamayan üreticilerin- satıcıların daha çok para kazanma hırsı dün vardı, bugün de var ve yarın da olacak maalesef.

Gıda sektöründe her ürün grubunda ve hemen hemen her üründe hile ve tağşiş yapılıyor. Hile: birini aldatmak, yanıltmak için yapılan düzen demek. Tağşiş ise: bir ürünün doğallığını, içine başka bir şey karıştırarak bozmak, mevzuata aykırı üretim yapmak anlamı taşır. Gıdaların doğallığını bozan yani etiketinde beyan edilen maddelerden farklı maddelerin gıdaya katılmasını tanımlayan bir hiledir tağşiş. Tağşiş Yapılan Gıdalar; et ve süt ürünleri, bitkisel yağlar, alkollü ve alkolsüz içecekler, çikolatalar, enerji içecekler, kahveler, ballar,  şekerli mamüller, baharatlar… 

Gıda ürünlerinde tağşiş nasıl yapılır ?

 Gıdada bulunmasına izin verilen miktardan fazla katkı maddesi kullanılması (yağ oranı, baharat oranı)

 Kaliteli ürünlerin maliyeti düşürecek şekilde daha az kaliteli ürünler ile karıştırılarak satışa sunulması (kıymaya, köfteye kümes hayvanlarının etlerinin-sakatatlarının karıştırılması)

 Gıdalarda boya maddelerinin kullanılarak gıdanın daha değerli olarak gösterilmesi(kırmızı ete boya, kan katılması)

 Su oranının üründe bulunması gereken değerden daha fazla olması

 Gıdada birbirine ikame edebilecek maddelerin kullanılması

 Gıdada kullanılması gereken maddelerin kullanılmaması veya daha az miktarda kullanılması yer alır.

Bu tür gıdaların tüketilmesi halinde tüketici hem maddi hem de manevi zarara uğrar:

 Alerji sorunu olan tüketiciler kendi sağlıklarına zararlı olan bir mamulü bilmeden tükettiği için zarara uğrar.

 Tüketici daha ucuza mal edilen bir malı ederinin çok üzerinde satın alarak maddi zarar uğrar (kırmızı et yerine beyaz et tüketimi).

 Satın aldığı malı farklı bir ürün zannettiği için kandırılmış olur(tek tırnaklı hayvan eti kullanımı).

 Değişik kültürel yapıya sahip toplumlar farklı hayvansal ürünleri kullanmak istemediklerinden etik olarak zarar görürler (domuz eti kullanımı).

Gıda tağşişinde alınması gereken önlemler ;

 Tarladan çatala tüm izlenebilirlik sağlanmalı,

 Gıda mevzuatına uygun üretim yapılmalı ve mevzuat uygulanmalı,

 Gıda üretici ve çalışanlarının gıda tehlikeleri, gıda katkı maddeleri konusunda bilinçlendirilmeli, eğitilmeli,

 Gıda zincirindeki zayıf halkaların saptanarak bunları giderici önlemler alınmalı,

 Gıdada bulunmasına izin verilen miktardan fazla katkı maddesi kullanılması önlenmelidir.

Not: Bildiğiniz ve güvendiğiniz yerlerden alışverişinizi yapın. Etiket bilgilerini dikkatle kontrol edin. Ürün etiketindeki ürünün adlandırılmasına dikkat edin ve içindekiler bölümü inceleyin. Muhafaza şartlarını kontrol edin. Etiket üzerindeki uyarılara dikkat edin ve her ürünün kendine özgü muhafaza şartlarında (sıcaklık, nem, ışık, vb.) satışa sunulup sunulmadığı kontrol edin.

 Güvenli gıda üretimi ve tüketimini sağlamak için gıda üretici ve satıcılarının ciddi kontrolü yanında tüketicilerin de bilinçli olması çok önemli.  İnsanların yaşam kaynağı olan gıdalar bilinçsiz tüketilirse yaşam kalitesini ve süresini de düşürür. Bu yüzden gıdanızı alırken seçici, tüketirken dikkatli olun. Herhangi bir istenmeyen durumla karşılaşıldığında Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığına şikayette bulunmaktan çekinmeyin. Gıdaya ilişkin her türlü şikayet veya talebi 174'ü çevirerek çağrı merkezine bildirin. Bu en doğal tüketici hakkınız, hem diğer tüketiciler adına hem de kendi adınıza, hakkınıza sahip çıkın. 

Her şeyin en doğalı ve en iyisi sizi bulsun, sağlıklı beslenin ve kendinize dikkat edin.  Sağlıkla kalın…

  • Bu haberi paylaşın:
UYARI: Konuyla ilgisi bulunmayan, hakaret içeren cümleler veya imalar, inançlara saldırı, şiddete teşvik ve tamamı büyük harfle yazılan yorumlar onaylanmamaktadır.
Yazarın Diğer Yazıları
175 gün önce
210 gün önce
243 gün önce
bmV0aGFiZXJ5YXppbGltaS5jb20=