Bir Atasözü, Bir Çocuk: Yüzyıllık Öğütler Bugünün Ailesine Ne Söylüyor?

Bir çocuğun nasıl bir insan olacağını çoğu zaman söylediğimiz sözler değil, yaşadığımız hayat belirler. Bunu en sade ve en güçlü şekilde anlatanlar ise atasözlerimizdir. Yüzyıllardır dilden dile aktarılan bu kısa ama derin sözler, aslında çocuk eğitimi konusunda bize çok şey söylüyor.

Bugün çocuk eğitimi denince akla önce okul başarısı, sınavlar ve notlar geliyor. Oysa atasözlerimiz, eğitimin yalnızca bilgi öğretmek olmadığını; ahlak, terbiye, sorumluluk ve karakter kazandırmanın en az akademik başarı kadar önemli olduğunu hatırlatıyor.

Atasözlerinde en sık karşılaştığımız mesajlardan biri anne-babanın rol model olmasıdır. “Armut dibine düşer” ya da “Oğlan babadan öğrenir, kız anadan” sözleri, çocuğun evde gördüğünü doğru kabul ettiğini anlatır. Çocuklar, kendilerine söylenenlerden çok, büyüklerin davranışlarını taklit eder. Bu yüzden çocuk eğitiminde en güçlü yöntem, doğruyu anlatmak değil; doğruyu yaşamaktır.

“Ağaç yaşken eğilir” atasözü, erken çocukluk döneminin ne kadar belirleyici olduğunu gözler önüne serer. Bu dönemde kazandırılan alışkanlıklar, çocuğun tüm hayatına yön verir. “Ne ekersen onu biçersin” sözü ise anne-babanın verdiği emek ve gösterdiği ilginin ileride mutlaka karşılık bulacağını hatırlatır.

Çocuk yetiştirmek sabır ister. Atasözlerimiz bu gerçeği de açıkça dile getirir. “Sabır acıdır, meyvesi tatlıdır” sözü, çocuk eğitiminde aceleci olmamak gerektiğini anlatır. Bugün izin verilen, yarın yasaklanan davranışlar çocuğun kafasını karıştırır. Sabırla sürdürülen kurallar ise çocuğa güven verir.

“Atasözlerinde yer alan “İşleyen demir ışıldar” sözü, çocuğun sorumluluk almasının önemini vurgular. Yaşına uygun görevler verilen çocuk, hem kendine güvenir hem de hayata karşı daha güçlü olur.

Atasözleri aynı zamanda saygı ve güzel ahlakın da altını çizer. “Tatlı dil yılanı deliğinden çıkarır” ifadesi, iletişimde nezaketin gücünü; “İyilik eden iyilik bulur” sözü ise merhamet ve paylaşmanın önemini anlatır.

Sonuç olarak atasözlerimiz, çocuk eğitiminin nasihatle değil; örnek olarak, sabırla ve sevgiyle verildiğini bize hatırlatır. Belki de bugün çocuklarımız için yapabileceğimiz en kıymetli şey, bu yüzyıllık öğütleri yeniden hayatımıza taşımaktır.

Hatice Bulut

Çocuk Gelişimi ve Eğitimi Uzmanı